«Καλούμε το ΥΠΠΟ να αναθεωρήσει λαμβάνοντας υπόψη τα κρίσιμα στοιχεία που του έχουν προσφερθεί για την καλλιτεχνική αξία του εγχειρήματος» τονίζει το ΣΑΠΟΕ για τον Γιώργο Λάνθιμο.
Να υπενθυμίσουμε ότι το ΣΑΠΟΕ αναφέρεται στην αρνητική γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) στο αίτημα της εταιρείας παραγωγής «Either or Productions» για τη χορήγηση άδειας κινηματογράφησης στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης στις 10 Απριλίου 2025.
Επρόκειτο για γυρίσματα της νέας ταινίας του Γιώργου Λάνθιμου «Bugonia», μία βασική σκηνή της οποίας θα διαδραματιζόταν στον Ιερό Βράχο.
Η ανακοίνωση του ΣΑΠΟΕ για τα γυρίσματα στην Ακρόπολη
«Με έκπληξη, απορία και αγανάκτηση ο Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοακουστικών Έργων (ΣΑΠΟΕ) υποδέχεται την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού να απορρίψει το αίτημα χορήγησης άδειας κινηματογράφησης στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης την 10η Απριλίου 2025 για τη νέα ταινία σε σκηνοθεσία του Γιώργου Λάνθιμου με τίτλο BUGONIA.
Η απόρριψη του σχετικού αιτήματος θεμελιώνεται σε μία και μόνο πρόταση, η οποία ως μεταφυσική – αξιωματική κρίση απλώς δηλώνει «οι σκηνές που προτείνεται να κινηματογραφηθούν στον μνημειακό χώρο είναι ασύμβατες με τους συμβολισμούς που εκπέμπει και τις αξίες που προβάλλει η Ακρόπολη και ιδιαιτέρως ο Παρθενώνας, ως ένα οικουμενικό μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς». Πέραν αυτού ουδέν.
Η υποχρέωση αιτιολογίας των διοικητικών πράξεων, ελάχιστο δείγμα σεβασμού προς τον πολίτη ενός ευνομούμενου κράτους δικαίου, εξαϋλώνεται σε λίγες λέξεις που αφορούν μάλιστα τις υποκειμενικές αισθητικές κρίσεις των μελών ενός διοικητικού οργάνου – και μάλιστα όχι όλων, καθότι υπήρξε μειοψηφούσα γνώμη εντός αυτού. Παρά την αναλυτική και πλήρως εμπεριστατωμένη παρουσίαση του επιδιωκόμενου αισθητικού αποτελέσματος της σχετικής σκηνής που εκτυλίσσεται στην Ακρόπολη, των συμβολισμών της και του φιλοσοφικού της υποβάθρου εκ μέρους των δημιουργών, η απόρριψη αρκείται στην παραπάνω λακωνική διατύπωση.
Την ίδια στιγμή που δεκάδες χιλιάδες ευρώ δαπανώνται σε προγράμματα για την προώθηση της εξωστρέφειας του ελληνικού κινηματογράφου (βλ. Πρόγραμμα Εξωστρέφειας ΕΚΚΟΜΕΔ 2025), την ίδια στιγμή που άλλα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, όπως το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού παραχωρούνται για τις διαφημιστικές καμπάνιες μεγάλων εταιριών – δηλαδή για την ενίσχυση της κερδοφορίας μιας ιδιωτικής επιχείρησης - και ενώ ο αρχαιολογικός χώρος της Ακρόπολης έχει κατ’ επανάληψη παραχωρηθεί για κινηματογραφικές παραγωγές στο παρελθόν, ο πλέον προβεβλημένος Έλληνας σκηνοθέτης αυτή την στιγμή παγκοσμίως στερείται αυτή την δυνατότητα με μια πλημμελώς αιτιολογημένη διοικητική πράξη δύο προτάσεων.
Πέραν αυτού, ο ΣΑΠΟΕ καταγγέλλει τη διαρροή του περιεχομένου της σκηνής τέλους της ταινίας στα μέσα ενημέρωσης, διαρροή που μόνο από τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟ μπορεί να έχει πραγματοποιηθεί και παρά την υποχρέωση εμπιστευτικότητας και εχεμύθειας που διέπει τις σχετικές διαδικασίες. Λίγες μέρες μετά την υπερψήφιση από την Βουλή διάταξης αυστηροποίησης των κυρώσεων για την διαδικτυακή πειρατεία, με στόχο και τον τελικό χρήστη, σκηνή από το σενάριο κινηματογραφικής ταινίας, δηλαδή προστατευόμενου νομικά πνευματικού δημιουργήματος, γνωστοποιείται παράνομα στον τύπο από στέλεχος εντός του αρμόδιου για την πάταξη της πειρατείας φορέα.
Και φυσικά δεν μπορούμε παρά να επισημάνουμε πως μαζί με λίγη παραπληροφόρηση περί δήθεν αιτήματος κλεισίματος της Ακρόπολης για τις ανάγκες του γυρίσματος διάρκειας τεσσάρων (!) ημερών, όταν στην πραγματικότητα το επίμαχο διάστημα είναι μόλις τεσσάρων ωρών (6πμ – 12μμ αλλά με ώρα ανοίγματος του μνημείου για το κοινό στις 8πμ), η απόρριψη μπορεί να γίνει ευκολότερα αποδεκτή από το ευρύ κοινό.
Καλούμε το ΥΠΠΟ να αναθεωρήσει την στάση του στο κρίσιμο ζήτημα λαμβάνοντας υπόψη τα κρίσιμα στοιχεία που του έχουν προσφερθεί για την καλλιτεχνική αξία του εγχειρήματος. Η νομική δυνατότητα υπάρχει με την αποδοχή της υποβληθείσας αίτησης θεραπείας.
Διαφορετικά στην επόμενη επιστολή συγχαρητηρίων του ΥΠΠΟ προς τον οποιοδήποτε Έλληνα και Ελληνίδα σκηνοθέτρια διακρίνεται διεθνώς για την ποιότητα του έργου της, μπορούμε να επισυνάπτουμε την σχετική απορριπτική πράξη της διοίκησης ως τεκμήριο έμπρακτης υποστήριξης των Ελλήνων δημιουργών από το ελληνικό κράτος. Το ΔΣ του ΣΑΠΟΕ».
Τι απάντησε το ΥΠΠΟ
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, το υπουργείο Πολιτισμού δήλωσε ότι είχε κάθε πρόθεση να υποστηρίξει την ταινία και γι' αυτό είχε εγκριθεί ήδη ατέλεια και είχαν δεσμευθεί ώρες γυρισμάτων στην Ακρόπολη, όμως οι συγκεκριμένες σκηνές κρίθηκαν από το ΚΑΣ ότι είναι ασύμβατες με τους συμβολισμούς που εκπέμπουν τα μνημεία της Ακρόπολης, ειδικά ο Παρθενώνας. Τόσο η αρμόδια υπηρεσία όσο και το ΚΑΣ έκαναν σειρά αντιπροτάσεων, οι οποίες δεν έγιναν δεκτές.