![Φωτιά στον Μαραθώνα](/sites/default/files/styles/small_article_image/public/2023-10/marathonas_foria.jpg?itok=boIwrvxj)
ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ
![Πανοραμική εικόνα από το φράγμα της λίμνης του Μαραθώνα](/sites/default/files/styles/phablet_article_image/public/2021-03/fragma-marathona-panoramiki.jpg?itok=zVFR2o5z)
Ο Μαραθώνας είναι κωμόπολη της ανατολικής Αττικής και έδρα του ομώνυμου δήμου. Είναι γνωστός από την αρχαιότητα λόγω της ομώνυμης μάχης που έλαβε χώρα τον Σεπτέμβριο του 490 π.Χ. ανάμεσα σε Αθηναίους και Πέρσες. Ο Μαραθώνας συνορεύει με το Γραμματικό, τη Νέα Μάκρη, τον Βαρνάβα, το Καπανδρίτι, τη Σταμάτα και τη Ροδόπολη. Ο Μαραθώνας πήρε την ονομασία του από τον τοπικό ήρωα Μάραθο.
Μαραθώνας
Από τον Μαραθώνα προέρχονται οι όροι Μαραθωνοδρόμος και Μαραθώνιος. Ο Μαραθώνας αποτέλεσε από τη δημιουργία του ελληνικού κράτους έδρα οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης. Το 1835 ορίστηκε έδρα του τότε διευρυμένου δήμου Μαραθώνος που περιλάμβανε στα όριά του τους οικισμούς Γραμματικό, Βαρνάβας, Κιούρκα (Αφίδνες), Σπατατζίκι (Πευκόφυτο), Ραπεντόσα (Ανατολή), Ξυλοκέριζα, Σταμάτα, Βελλιαντζίκι (Μικροχώρι), Αμυγδαλέζα, Μάζι (Πολυδένδρι), Γεροσακούλι, Μπρέξιζα και Σπάτα. Μετά την κατάργηση του δήμου το 1912 ο Μαραθώνας αποτέλεσε έδρα της νεοσύστατης κοινότητας Μαραθώνα η οποία αρχικά διατηρούσε στα όριά της τους οικισμούς Σταμάτα, Διόνυσος, Καλέντζι, Αμυγδαλέζα, Μπέης, Ραπεντόσα, Ξυλοκέριζα, Πλεξίδα και Βρανάς. Η κοινότητα αναγνωρίστηκε σε δήμο το 1989 και διατηρήθηκε στην ίδια μορφή μέχρι τα τέλη του 2010. Με την εφαρμογή του σχεδίου Καλλικράτης ο Μαραθώνας ορίζεται ξανά έδρα του νέου διευρυμένου Δήμου Μαραθώνος.
Μαραθώνας
Παρά την γρήγορη αλλαγή των χαρακτηριστικών των γειτονικών του δήμων, ο Μαραθώνας διατηρεί ακόμα σε μεγάλο βαθμό την αρχική του μορφή. Λίγο πιο έξω από την πόλη εκτείνονται απέραντες αγροτικές εκτάσεις, ενώ οι Ολυμπιακοί Αγώνες άφησαν στην ανατολική πλευρά του δήμου ως παρακαταθήκη το κωπηλατοδρόμιο του Σχοινιά. Στον Μαραθώνα υπάρχει και η τεχνητή λίμνη που δημιουργήθηκε με σκοπό τη συγκέντρωση νερού για την ύδρευση της Αθήνας. Σχηματίσθηκε από την ανέγερση του Φράγματος του Μαραθώνα στη συμβολή των χειμάρρων Χαράδρου και Βαρνάβα και σε απόσταση μερικών χιλιομέτρων από την κωμόπολη Μαραθώνας Αττικής.