Στην άκρη της οροσειράς των Αγράφων δεσπόζει επιβλητικό το κάστρο του Φαναρίου.
Το φρούριο καταλήφθηκε το 1393 για πρώτη φορά από τους Τούρκους, χωρίς να μειωθεί στο ελάχιστο η στρατηγική του σημασία. Μέσα και έξω από αυτό διατηρούσαν πάντα στρατιωτικές δυνάμεις και το χρησιμοποίησαν ως προπύργιο κατά των ανυπότακτων κατοίκων των Αγράφων, αλλά και για τον έλεγχο των πληθυσμών του κάμπου. Τους αιώνες που ακολούθησαν επισκευάσθηκε πολλές φορές και χρησιμοποιήθηκε ως οχυρό μέχρι τον 20ο αιώνα.
Μόνο η ακρόπολη σώθηκε από την πόλη που υπήρχε εκεί στα βυζαντινά χρόνια, ένα φρούριο έκτασης 2,6 στρεμμάτων, πολυγωνικού σχήματος, με την κύρια είσοδο στα νότια. Τα τείχη έχουν πλάτος 2μ., εξωτερικό ύψος 9 - 13μ. και ενισχύονται κατά διαστήματα από έξι πύργους, που είναι ενσωματωμένοι στην κατασκευή, ενώ εξέχουν προς τα έξω. Οι πύργοι επιχωματώθηκαν σε μεταγενέστερη περίοδο, ενώ η αρχική τους χρήση δεν έχει διαλευκανθεί.
Στο εσωτερικό του φρουρίου διατηρείται πυριτιδαποθήκη, με την καμάρα δυστυχώς να έχει καταπέσει ανά τους αιώνες, αναφέρει μιλώντας στο ΑΠΕ η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Τρικάλων, Κρυσταλλία Μαντζανά. Με ανασκαφική έρευνα αποκαλύφθηκαν δεξαμενές, ερείπια οικιών και τζαμιού, καθώς και δίκτυο με λιθόστρωτα μονοπάτια. Μπροστά στη νότια είσοδο αποκαλύφθηκε τελευταία μεγάλο κτίριο με δύο ορθογώνιους χώρους, που σχετίζεται με τις ανάγκες της φρουράς.
Η πλειοψηφία των κτισμάτων στο εσωτερικό του φρουρίου χρονολογείται από τον 18ο -19ο αι. και φαίνεται, ότι η έντονη χρήση τους την εποχή αυτή εξαφάνισε τα ίχνη των παλαιότερων περιόδων. Είναι το μοναδικό βυζαντινό κάστρο στη Δυτική Θεσσαλία, που σώζεται σε τέτοιο βαθμό και επόμενο ήταν να βρίσκεται στο επίκεντρο ιστορικών, ερευνητών, του υπουργείου πολιτισμού, της τοπικής αυτοδιοίκησης αλλά πρωτίστως των κατοίκων.
![Το μεγαλοπρεπές κάστρο του Φαναρίου -Ο «φρουρός» των Αγράφων [εικόνες] | iefimerida.gr 0](/sites/default/files/styles/in_article/public/archive-files/kastro.16.6.5_iefimerida.jpg?itok=kbrf2Lz0)
![Το μεγαλοπρεπές κάστρο του Φαναρίου -Ο «φρουρός» των Αγράφων [εικόνες] | iefimerida.gr 1](/sites/default/files/styles/in_article/public/archive-files/kastro.16.6.4_iefimerida.jpg?itok=bVZgWWXS)
![Το μεγαλοπρεπές κάστρο του Φαναρίου -Ο «φρουρός» των Αγράφων [εικόνες] | iefimerida.gr 2](/sites/default/files/styles/in_article/public/archive-files/kastro.16.6.3_iefimerida.jpg?itok=rEboS5E1)
![Το μεγαλοπρεπές κάστρο του Φαναρίου -Ο «φρουρός» των Αγράφων [εικόνες] | iefimerida.gr 3](/sites/default/files/styles/in_article/public/archive-files/kastro.16.6.2_iefimerida.jpg?itok=HyBc1USA)
![Το μεγαλοπρεπές κάστρο του Φαναρίου -Ο «φρουρός» των Αγράφων [εικόνες] | iefimerida.gr 4](/sites/default/files/styles/in_article/public/archive-files/kastro.16.6.1_iefimerida.jpg?itok=-ytMzn0k)
Στο ίδιο διάστημα και στο ίδιο πρόγραμμα με τις παρεμβάσεις στο κάστρο Φαναρίου, είχε ενταχθεί και ολοκληρώθηκε και η αποκατάσταση του γ΄ διαζώματος του βυζαντινού κάστρου Τρικάλων, δημιουργώντας έτσι μια οχυρωματική διαδρομή στη Δ. Θεσσαλία με αφετηρία είτε το κάστρο Τρικάλων είτε το Κάστρο Φαναρίου και ένταξή της σε μια ευρύτερη πολιτιστική και τουριστική διαδρομή με γνωστούς προορισμούς, όπως η περιοχή Μετεώρων, Πύλης-Περτουλίου και λίμνης Πλαστήρα.
Φωτογραφίες: ΑΠΕ