Αντίστροφη μέτρηση για τις ανακοινώσεις του σχεδίου επιβολής δασμών από τον Ντόναλντ Τραμπ, σε εκδήλωση στον Κήπο των Ρόδων του Λευκού Οίκου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ανακοινώσεις από τον Αμερικανό πρόεδρο θα γίνουν σήμερα στις 4 το μεσημέρι τοπική ώρα (23:00 ώρα Ελλάδας).
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δήλωσαν ότι δεν έχουν ληφθεί ακόμη οριστικές αποφάσεις για το μέγεθος και τον στόχο των δασμών.
Επί μήνες, ο Τραμπ κρατούσε τις επιχειρήσεις και τα έθνη σε όλο τον κόσμο στο σκοτάδι σχετικά με τα δασμολογικά του σχέδια. Αλλά στις 2 Απριλίου, υποσχέθηκε να απαντήσει τουλάχιστον σε ορισμένες από τα καυτά ερωτήματα. Παρόλο που ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους το βράδυ της Δευτέρας ότι «συμβιβάστηκε» με ένα σχέδιο δασμών, οι σύμβουλοι του Λευκού Οίκου εξακολουθούσαν να του παρουσιάζουν επιλογές την Τρίτη, λίγες ώρες πριν από την προθεσμία που είχε θέσει ο ίδιος, ανέφερε το CNN, τονίζοντας ότι μέχρι στιγμής και λίγες ώρες πριν τις πολύκροτες ανακοινώσεις, δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο τι θα πει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο μεγιστάνας είναι γνωστός για τις ανατροπές και τις εκπλήξεις στις πολιτικές του αποφάσεις, και φαίνεται να έχει προγραμματίσει για σήμερα ένα εντυπωσιακό σόου, όταν θα ανακοινώσει τους δασμούς από τον Κήπο των Ρόδων του Λευκού Οίκου. Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος της Αμερικής έχει ζητήσει από τους συνεργάτες του να προετοιμάσουν μια φαντασμαγορική εκδήλωση για να ανακοινώσει τους νέους δασμούς που σκοπεύει να επιβάλει στις εισαγωγές.
Η «Ημέρα της Απελευθέρωσης» του Τραμπ
Η 2 Απριλίου μπορεί να μείνει στην ιστορία ως η «Ημέρα της Απελευθέρωσης», μια φράση που επέλεξε ο Ντόναλντ Τραμπ για να περιγράψει την επιβολή των νέων δασμών στις εισαγωγές, οι οποίοι αναμένεται να προκαλέσουν σημαντικές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά και στις σχέσεις των ΗΠΑ με τους διεθνείς τους εταίρους.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος είναι γνωστός για τον ανατρεπτικό του τρόπο και τις «εκρηκτικές» πολιτικές του, έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων τόσο εντός της χώρας του όσο και παγκοσμίως. Παρά τις ακραίες δηλώσεις του σχετικά με τον εμπορικό πόλεμο και την απόφαση να επιβάλει αυστηρούς δασμούς, το τι ακριβώς θα συμβεί σήμερα, όταν ανακοινωθούν οι τελικές αποφάσεις, παραμένει αβέβαιο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα αναδείξει τη σημασία του εμπορικού πολέμου και των δασμών ως εργαλείο για την προστασία των αμερικανικών συμφερόντων, φαίνεται πως είναι έτοιμος να κλιμακώσει τις εμπορικές του στρατηγικές. Η φράση «Ημέρα της Απελευθέρωσης» που χρησιμοποίησε ο ίδιος για να περιγράψει την επιβολή των νέων δασμών, προκαλεί ανησυχία και ενθουσιασμό, ενώ παράλληλα διατυπώνονται έντονες ανησυχίες για τις οικονομικές και πολιτικές συνέπειες αυτής της απόφασης.
Δασμοί για την «Απελευθέρωση»
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υποστηρίξει σε κάθε ευκαιρία ότι η επιβολή δασμών είναι ένα απαραίτητο εργαλείο για την «απελευθέρωση» της αμερικανικής οικονομίας από τις «άδικες» εμπορικές συμφωνίες του παρελθόντος. Από τη στιγμή που ανέλαβε την προεδρία, ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει το εμπόριο ως πεδίο σύγκρουσης, απαιτώντας καλύτερους όρους για τις ΗΠΑ και επιδιώκοντας να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή εις βάρος των διεθνών εταίρων.
Η αβεβαιότητα που περιβάλλει την απόφαση για τους δασμούς είναι ενδεικτική της απρόβλεπτης στρατηγικής του Τραμπ. Μέχρι την τελευταία στιγμή, κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα ποια θα είναι η κατεύθυνση της απόφασης. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ θα συνεχίσει με την επιβολή οριζόντιων δασμών για όλα τα εισαγόμενα προϊόντα, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι ενδέχεται να ακολουθήσει μια πιο στοχευμένη προσέγγιση, επικεντρωμένη σε συγκεκριμένες χώρες ή κλάδους.
Οικονομικές επιπτώσεις: Τι φέρνουν οι δασμοί για τις ΗΠΑ
Οι συνέπειες αυτής της στρατηγικής για την αμερικανική οικονομία είναι αντικείμενο έντονης συζήτησης. Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι αυξημένοι δασμοί θα μπορούσαν να προκαλέσουν αύξηση στις τιμές των αγαθών, πλήττοντας κυρίως τα μεσαία και κατώτερα εισοδήματα. Η πιθανότητα ύφεσης είναι επίσης ένα σενάριο που δεν μπορεί να αγνοηθεί, καθώς οι δασμοί θα μπορούσαν να μειώσουν τη ζήτηση και να επηρεάσουν αρνητικά την κατανάλωση.
Αντίστοιχα, οι πολιτικές του Τραμπ δημιουργούν ένα κλίμα αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές. Η απόφαση να επιβληθούν δασμοί σε χώρες με τις οποίες οι ΗΠΑ διατηρούν στενές οικονομικές σχέσεις, όπως ο Καναδάς και η Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Η Ευρώπη και η Ασία είναι έτοιμες να αντιδράσουν με αντίμετρα, ενώ οι διεθνείς οικονομικές σχέσεις περνούν σε μια νέα, επικίνδυνη φάση.
Ανησυχίες στους Ρεπουμπλικάνους
Η πολιτική του Τραμπ δεν βρίσκει υποστήριξη μόνο εκτός των ΗΠΑ. Μέσα στο ίδιο του το κόμμα, οι ανησυχίες για τους δασμούς είναι μεγάλες. Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές, όπως η Σούζαν Κόλινς και ο Ρον Τζόνσον, εκφράζουν επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις που θα έχει η πολιτική του Τραμπ στις τοπικές οικονομίες των πολιτειών τους. Ειδικά για περιοχές που εξαρτώνται από τις εμπορικές σχέσεις με τον Καναδά και άλλες χώρες, οι νέοι δασμοί μπορεί να έχουν καταστροφικές συνέπειες.
Αυτό το «χρηματιστήριο αβεβαιότητας» στην πολιτική των δασμών έχει προκαλέσει προβληματισμό ακόμη και στους πιο πιστούς υποστηρικτές του Τραμπ, οι οποίοι προτιμούν να πιστεύουν ότι πρόκειται για μια στρατηγική διαπραγμάτευσης που αποσκοπεί στην επίτευξη καλύτερων συμφωνιών με τους εμπορικούς εταίρους. Ωστόσο, η αυξανόμενη ένταση και η αίσθηση ότι οι δασμοί μπορεί να είναι μόνο η αρχή του εμπορικού πολέμου δεν αφήνουν περιθώρια για αισιοδοξία.
Παγκόσμιες αντιδράσεις
Σε διεθνές επίπεδο, οι κυβερνήσεις και οι επιχειρηματικοί ηγέτες παρακολουθούν με αγωνία τις εξελίξεις. Ο Τραμπ έχει προκαλέσει σοκ σε χώρες όπως η Κίνα και η Γερμανία, οι οποίες ενδέχεται να απαντήσουν με αντίποινα. Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε μια φάση αβεβαιότητας, με τις προοπτικές για εμπορικές συγκρούσεις και οικονομικές αναταράξεις να αυξάνονται.
Η στρατηγική του Τραμπ να χρησιμοποιήσει τους δασμούς ως πολιτικό εργαλείο για να ενισχύσει την αμερικανική παραγωγή και να ανακατανείμει τα εμπορικά πλεονεκτήματα, ενώ ρισκάρει να προκαλέσει πλήγμα στις διεθνείς σχέσεις και την οικονομία, είναι αμφιλεγόμενη. Μένει να φανεί αν θα αποδειχθεί επιτυχημένη ή αν θα έχει αρνητικές συνέπειες για την αμερικανική αγορά και τις διεθνείς οικονομικές ισορροπίες.
Οι φόβοι για ύφεση και στασιμοπληθωρισμό
Η ανησυχία για ύφεση και στασιμοπληθωρισμό είναι εντονότερη, με τους επενδυτές να εκφράζουν αμφιβολίες για τις συνέπειες των εμπορικών πολιτικών του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η αύξηση των δασμών και η αβεβαιότητα γύρω από τις εμπορικές συμφωνίες έχουν προκαλέσει ανησυχία στην αγορά, με ορισμένους αναλυτές να υποστηρίζουν ότι αυτά τα μέτρα ενδέχεται να επιβραδύνουν την οικονομική ανάπτυξη.
Η Wall Street ανησυχεί όλο και περισσότερο ότι το εμπορικό σχέδιο του Τραμπ θα επηρεάσει αρνητικά την αμερικανική οικονομία, τερματίζοντας ενδεχομένως την οικονομική επέκταση που ξεκίνησε το 2020 μετά το κραχ της πανδημίας Covid-19.
Ο πρόεδρος της εταιρείας επενδυτικής στρατηγικής «Yardeni Research», Εντ Γιάρντενι, με την αύξηση των πιθανοτήτων για μια «ρηχή» ύφεση και στασιμοπληθωρισμό, υπογραμμίζει ότι οι τρέχουσες πολιτικές θα μπορούσαν να φέρουν μεγαλύτερη πίεση στην οικονομία. Αντιθέτως, ο επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής της «Ameriprise» για την αγορά Άντονι Σάλιμπιν, επεσήμανε τον «ασφυκτικό κλοιό» που έχει δημιουργηθεί στις αγορές λόγω της αβεβαιότητας γύρω από τις εμπορικές πολιτικές.
Δασμοί Τραμπ: Κίνδυνοι ή οφέλη για την παγκόσμια οικονομία;
Η κατάσταση αυτή φέρνει στο προσκήνιο τα ενδεχόμενα αρνητικά σενάρια, ενώ η ανησυχία για το ενδεχόμενο ύφεσης εντείνεται. Με τα δεδομένα αυτά, οι αγορές και οι αναλυτές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Η «Ημέρα της Απελευθέρωσης» είναι μια ακόμη απόδειξη της αμερικανικής επιμονής να επαναστατήσει ενάντια στις παραδοσιακές εμπορικές συμφωνίες και να επιβάλει τους δικούς της όρους. Ωστόσο, οι αυξανόμενες ενδείξεις αβεβαιότητας και η ανησυχία για τις οικονομικές επιπτώσεις δείχνουν ότι η στρατηγική αυτή ενδέχεται να προκαλέσει περισσότερους κινδύνους παρά οφέλη για την παγκόσμια οικονομία.
Όπως και να έχει, το σίγουρο είναι ότι ο Τραμπ δεν πρόκειται να κάνει πίσω και η διεθνής κοινότητα πρέπει να προετοιμαστεί για μια νέα εποχή εμπορικών εντάσεων.
Πώς θα απαντήσει η Ευρώπη στους δασμούς του Τραμπ
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να λάβει αντίποινα αν οι ΗΠΑ επιβάλουν αμοιβαίους δασμούς σε όλες τις εισαγωγές. Η ΕΕ διαθέτει ισχυρά «χαρτιά» όπως η αγορά της και η τεχνολογία και είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει μέτρα όπως η αναστολή δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και ο αποκλεισμός αμερικανικών εταιρειών από δημόσιες συμβάσεις. Οι Βρυξέλλες εξετάζουν ακόμη τη χρήση του Anti-Coercion Instrument για πιο επώδυνες ενέργειες. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που εμποδίζει τον οικονομικό καταναγκασμό από τρίτες χώρες προς της κράτη μέλη της ΕΕ. Τεχνολογικές και χρηματοοικονομικές εταιρείες των ΗΠΑ, όπως η Google, η Amazon και μεγάλες τράπεζες, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε αντίποινα.
Η πρόθεση να χρησιμοποιηθούν και νέοι μηχανισμοί αποτροπής, όπως το , δείχνει τη θέληση της ΕΕ να εντείνει τις πιέσεις εφόσον είναι αναγκαίο. Αν και οι ΗΠΑ κατέχουν τη δύναμη στην επιβολή δασμών, η Ευρώπη έχει στη διάθεσή της ισχυρά «χαρτιά», όπως η πρόσβαση στην αγορά, τα δημόσια συμβόλαια, και η δυνατότητα να επηρεάσει τη ροή της ψηφιακής και χρηματοοικονομικής αγοράς.
Τα παραδείγματα που αναφέρονται, όπως η επιβολή φόρων στις μεγάλες αμερικανικές τεχνολογικές και χρηματοοικονομικές εταιρείες, όπως η Google, η Amazon ή οι μεγάλες τράπεζες των ΗΠΑ, υπογραμμίζουν τις πιέσεις που μπορεί να ασκήσει η ΕΕ στον τομέα των υπηρεσιών και του ψηφιακού τομέα.
Η κατάσταση είναι έντονα πολιτική και γεωπολιτική, με τη συνεργασία των μεγάλων αμερικανικών εταιρειών και τον ρόλο του Τραμπ να προσθέτει ένταση στη δυναμική μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού. Ωστόσο, φαίνεται πως η ΕΕ είναι έτοιμη να προχωρήσει σε αντίποινα που μπορούν να πλήξουν σοβαρά αυτές τις εταιρείες εάν οι αμερικανικές πολιτικές συνεχίσουν να απειλούν τα συμφέροντα της Ευρώπης.