Στη δημοσιότητα δόθηκε έρευνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πιλότων (European Cockpit Association - ECA) σε σχεδόν 7.200 κυβερνήτες και συγκυβερνήτες.
Σύμφωνα με αυτά, τρεις στους τέσσερις πιλότους ευρωπαϊκών αεροπορικών εταιρειών έχουν αποκοιμηθεί στιγμιαία (microsleep) στο πιλοτήριο, ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις πραγματοποιεί συστηματικά πτήσεις παρά την υπερβολική κόπωση που τον καθιστά ακατάλληλο για εργασία.
Τα ευρήματα περιλαμβάνουν αναφορές πιλότων για ανεπαρκή ανάπαυση, πίεση για παράταση του ωραρίου εργασίας, καθώς και φόβους για επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση που δηλώσουν ότι δεν είναι σε θέση να πετάξουν. Σχεδόν το ένα τέταρτο (24%) των πιλότων παραδέχτηκαν ότι συνήθως συνεχίζουν να πετούν αντί να δηλώσουν ότι δεν είναι σε κατάσταση να εκτελέσουν τα καθήκοντά τους λόγω κόπωσης, ενώ ένα άλλο 16,8% δήλωσε ότι, σε τέτοιες περιπτώσεις, δηλώνει ασθένεια.
Στον τομέα της αεροπορίας, η κόπωση μπορεί να προκληθεί από το παρατεταμένο ωράριο εργασίας, την ανεπαρκή ανάπαυση, τα ακανόνιστα προγράμματα και τις πτήσεις μεταξύ διαφορετικών ζωνών ώρας, που διαταράσσουν τον φυσικό κύκλο ύπνου του οργανισμού.
Όπως σημειώνει σε άρθρο του ο Guardian, πρόκειται για σοβαρό ζήτημα ασφάλειας, καθώς η κόπωση μπορεί να επηρεάσει την κρίση των πιλότων, να επιβραδύνει τα αντανακλαστικά τους, να μειώσει την εγρήγορσή τους και να δυσχεράνει την αντίδρασή τους σε απρόβλεπτες καταστάσεις. Σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς για την ασφάλεια των αερομεταφορών, οι αεροπορικές εταιρείες υποχρεούνται να διαθέτουν συστήματα για τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και τη διαχείριση της κόπωσης των πληρωμάτων.
Αναλυτικά τα αποτελέσματα της έρευνας σε πιλότους
Η έρευνα, η οποία διεξήχθη τον Αύγουστο, έδειξε ότι τα τρία τέταρτα των συμμετεχόντων είχαν βιώσει τουλάχιστον ένα επεισόδιο στιγμιαίου ύπνου (microsleep) κατά τη διάρκεια πτήσης, μέσα στις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες. Οι πιλότοι που εργάζονται σε αεροπορικές εταιρείες με έδρα την Ιρλανδία και τη Μάλτα ανέφεραν τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης τέτοιων επεισοδίων. Πάνω από το ένα τρίτο δήλωσε ότι δεν ξεκουράζεται επαρκώς, με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται κόπωση με την πάροδο του χρόνου.
Παρά τη συχνή εμφάνιση εξάντλησης, μόνο ένας στους τρεις πιλότους δήλωσε ότι, όταν αισθανόταν κόπωση, συνήθως ανέφερε πως δεν ήταν σε κατάσταση να εκτελέσει τα καθήκοντά του. Οι μισοί παραδέχθηκαν ότι, κατά το τρίμηνο πριν από την έρευνα, πραγματοποίησαν πτήση ενώ θα έπρεπε να είχαν δηλώσει ότι ήταν υπερβολικά κουρασμένοι για να πετάξουν. Σχεδόν οι μισοί από τους ερωτηθέντες ανέφεραν ότι φοβούνται αρνητικές συνέπειες από τη διοίκηση της εταιρείας τους, εάν ανέφεραν ότι δεν ήταν σε κατάσταση να εκτελέσουν τα καθήκοντά τους λόγω κόπωσης, ενώ μόλις το 11,9% εμπιστευόταν το σύστημα αναφοράς περιστατικών κόπωσης της αεροπορικής εταιρείας του.
Ο Ίαν Χόλντερ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων για την ασφάλεια των αερομεταφορών Baines Simmons, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα ανέδειξαν επίμονες διαφορές στον τρόπο με τον οποίο οι αεροπορικές εταιρείες και οι εθνικές αρχές διαχειρίζονται την κόπωση. «Η έρευνα αυτή αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο οι Ευρωπαίοι πιλότοι βιώνουν, στην πράξη, τη διαχείριση του κινδύνου κόπωσης», ανέφερε. Τόνισε ότι τα ευρήματα αποτυπώνουν τις προσωπικές εμπειρίες των πιλότων και όχι μια άμεση αξιολόγηση της ασφάλειας των πτήσεων. Ωστόσο, επισήμανε ότι η συνέπεια των αποτελεσμάτων κατά την τελευταία τριετία αναδεικνύει ζητήματα που απαιτούν προσοχή. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Φινλανδία και η Ολλανδία αποτελούν παραδείγματα που αποδεικνύουν ότι είναι εφικτή η καλλιέργεια μιας ισχυρότερης κουλτούρας αναφοράς περιστατικών κόπωσης.
Τα αποτελέσματα ανά χώρα
Οι πιλότοι που εργάζονται σε αεροπορικές εταιρείες με έδρα την Ιρλανδία και τη Μάλτα ήταν μεταξύ εκείνων που φοβούνται περισσότερο τυχόν αντίποινα από τη διοίκηση, ενώ παράλληλα ήταν αυτοί που εμπιστεύονταν λιγότερο τα συστήματα αναφοράς. Το ποσοστό των πιλότων που δήλωσαν ότι θα πραγματοποιούσαν πτήση ενώ ήταν κουρασμένοι, ήταν υψηλότερο στην Ισπανία, την Ιρλανδία και τη Γαλλία. Δύο στους πέντε πιλότους που εργάζονται σε αεροπορικές εταιρείες με έδρα την Ισπανία, καθώς και το ένα τρίτο όσων εργάζονται σε εταιρείες με έδρα την Ιρλανδία ή τη Γαλλία, δήλωσαν ότι συνήθως πετούν ενώ είναι κουρασμένοι. Το αντίστοιχο ποσοστό για τους πιλότους που εργάζονται σε αεροπορικές εταιρείες με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο είναι μόλις ένας στους δέκα.
Μόλις το 15,6% των πιλότων σε αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους πίστευε ότι η εταιρεία τους διαχειρίζεται ικανοποιητικά τους κινδύνους που σχετίζονται με την κόπωση, έναντι ποσοστού 18,6% σε εταιρείες τύπου ACMI ή «wet-lease» —εταιρείες δηλαδή που παρέχουν αεροσκάφη, πληρώματα, συντήρηση και ασφάλιση σε άλλες αεροπορικές εταιρείες.
Πηγή: Guardian